veganlık      veganlık nedir?      haberler      vegan ebeveynler      hayvanlar      çevre      alıntılar yemek      dengeli beslenme      tarifler      lokantalar linkler      türk siteleri      yabancı siteler      diğerleri forum      forum veganizm.com      anasayfa      biz      iletişim

Veganizm nedir? Bir vegan hayvansal maddeler ne yer ne kullanır. Bu demek ki bir vegan süt ürünleri (yoğurt, tereyağı, margarin, peynir vb), yumurta, balık, tavuk ve et yemez, deri ve yün giyinmez. Evet, vegan olarak ayakkabı bulmak zordur... Peki neden vegan? Vegan olmak ahlakla ilgili bir seçenek. Bir vegan hayvanların kullanılmasını ve ıstırap çekmesini istemez. Çoğu zaman ‘Çünkü zekiyiz’ diye hayvanlar kullanmaya hakkımız savunulur. Fakat zeka ahlaki konusuyla ilgili değil. Buna karşı ıstırap ahlaki konusuyla ilgili, çünkü ıstırap her zaman fena. Zeka, cinsiyet, ırk, tür – bunlar önemli değil, ıstırap her zaman aynı kadar fena. Bir ırkçı için başka ırktan olanaların ıstırabı kendi ırkının ıstırabından daha önemsizdir. Bir cinsiyet ayrımcısı için kadınların ıstırabı erkeklerin ıstarıbndan daha önemsizdir. Bir tür ayrımcısı için başka türlerin ıstırabı kendi türünün ıstırabından dana önemsizdir. Veganlar bu düşünceleri reddeder. Bir insan her hangi bir nedenle zekasını kaybederse yada akılsız doğarsa onu tıbba ait deneylerde kullanmaya hakkımız var mı? Bir insan başka bir insandan daha akıllıysa akıllı olanın öbür insanı kullanmaya hakkı var mı? Bu sorulara genellikle ‘Hayır’ denir. Galiba ‘Çünkü zekiyiz’ lafı büyük bir mantıksızlık ve haksızlık saklıyor. Veganizme ait faydalar nedir? Veganizm dünya, çevre, sağlığımız ve hayvanlar için fayda demektir. Veganizm dayanışma demektir. Tek bir ineğin günde 600 litre metan yapıldığı düşünülür Dünyamız ve çevremiz gün gittikçe daha çok kirletilir. Buna neden olanlardan biri et endüstrisi. Çiftçilikler çok metan yapar, ve metan karbonikasitten 21 defa daha etklili bir sera gası. Bugün özellikle çiftçiliklerin ürettiği metanın sera etkisine büyük bir etki oluşturması düşünülmektedir. Et üretmek pahalıdır ve bol bol enerji kullanmaktadır. Bir kilo hayvansal protein üretirken bir kilo bitkisel protein üretmekten ortalama 100 defa daha çok su kullanılır. 1000 kilo inek üretmek için ineğe 10000 kilo mısır (mesela) vermek gerek. İnek yerine o mısır yersek bize daha çok yemek kalır. Ne yediğimize her zaman dikkat etmemiz lazım. Şeker hastası, kalp krizi, kanser, arteriyoskleroz ve benzer hastalıkların o kadar çok yayınmış olması bunu belirtiyor. Daha az yememiz gereken şeyler özellikle şeker, tuz, doymuş yağlar, süt ürünleri ve tabii ki katkı maddeler. Daha çok yememiz gereken şeyler özellikle sebzeler ve meyveler. İnsanlardan çoğu hayvanları seviyor. Ev hayvanlarımız var ve kimsenin onlara zarar vermeye hakkı yoktur. Peki inekler, tavuklar ve başka hayvanlar işkence etmeye ve kullanmaya hakkımız var mı? ‘Her zaman böyleydi!’ derseniz savaş, kölelik, katıllık, tecavüzlük de savunmak zorunda kalırsınız. Onlar da her zaman bizimleydi. Peki veganizme ait riskler nedir? Tam etoburlar gibi veganların da dikkat etmesi gerekiyor. Çok daha yüksek bir miktar vitaminler, lifler, antikanserojenler almalarına rağmen bazı kritik noktalar vardır. Özellikle B2 ve B12 vitminleri vegan olarak bulmak zordur. Demir, kalsiyum, protein ve omega 3 yağlar da daha zor bulunur ama veganlık planlı bir şekilde yapılırsa pek sorun çıkmaz. ‘dengeli beslenme’ diye bölümünde bunlar hakkında daha çok bilgi bulunmaktadır.